راهنمای نگهداری اپیشیا (ارقام مختلف)

معرفی و شرایط نگهداری اپیشیا (ارقام مختلف)

اپیشیا (ارقام مختلف) با نام علمی Episcia و نام عمومی بنفشه شعله‌ای (Flame Violet)، از زیباترین و خاص‌ترین گیاهان گلدار و رونده خانواده جسنریوده‌ها (Gesneriaceae) با خاستگاه جنگل‌های بارانی و مرطوب مناطق گرمسیری آمریکای مرکزی و جنوبی است. این سرده شامل ارقام و هیبریدهای محبوبی نظیر اپیشیا کاپریاتا (Episcia cupreata)، رقم کلئوپاترا (Cleopatra)، پینک اسموک (Pink Smoke) و سیلور شین (Silver Sheen) می‌باشد. ارقام گوناگون اپیشیا به دلیل برگ‌های مخملی، بافت‌دار و نقش‌برجسته با طیف رنگی خیره‌کننده از برنزی، مسی، نقره‌ای و صورتی متالیک همراه با گل‌های لوله‌ای کوچک به رنگ‌های قرمز، نارنجی، صورتی یا زرد شهرت دارند. این گیاهان با تولید استولون‌ها (ساقه‌های رونده حاوی گیاهچه‌های کوچک) گزینه‌ای فوق‌العاده برای سبدهای آویز، گلدان‌های کم‌عمق و تراریوم‌های تخصصی هستند.

نور مناسب

اپیشیا (ارقام مختلف) برای حفظ بافت مخملی، وضوح رگبرگ‌های متالیک، درخشش رنگدانه‌های برنزی-صورتی و تحریک گل‌دهی مداوم، به نور فراوان، درخشان و کاملاً غیرمستقیم نیاز دارد. قرارگیری در نزدیکی پنجره‌های شرقی با نور ملایم صبحگاهی یا فاصله یک متری از پنجره‌های جنوبیِ مجهز به پرده حریر توری، شرایط ایده‌آل نوری را فراهم می‌سازد. نور ضعیف و محیط‌های تاریک موجب دراز و علفی شدن ساقه‌ها، کاهش رنگ‌پذیری برگ‌ها و توقف کامل گل‌دهی می‌گردد؛ از سوی دیگر، تابش مستقیم و تند آفتاب ظهرگاهی لایه‌های ظریف و کرک‌دار برگ‌ها را به سرعت دچار سوختگی، سفیدشدگی و پیچیدگی می‌کند.

آبیاری

آبیاری اپیشیا (ارقام مختلف) باید منحصراً بر پایه ارزیابی خشکی بستر تنظیم شود و از جدول‌های زمانی و تقویمی ثابت پرهیز گردد. بافت ریشه‌ای این گیاه ظریف و سطحی است و در خاک‌های خیس و فشرده مستعد پوسیدگی سریع طوقه و ریشه می‌شود. اجازه دهید سطح خاک تا عمق حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی گلدان خشک شود، سپس با آب ولرم، سبک و بدون املاح آبیاری کامل انجام دهید تا رطوبت یکنواخت به ریشه‌ها برسد و آب مازاد از زیر گلدان خارج گردد. تخلیه آب جمع‌شده در زیرگلدانی الزامی است؛ همچنین از ریختن آب سرد روی برگ‌ها پرهیز کنید تا از ایجاد لکه‌های حلقوی روی برگ‌های مخملی جلوگیری شود.

دما و رطوبت

بازه دمایی مطلوب برای رشد فعال ارقام مختلف اپیشیا بین ۲۰ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. این گیاهان به سرمای هوا و نوسانات ناگهانی به شدت حساس بوده و دمای کمتر از ۱۶ درجه سانتی‌گراد موجب ایست رشد، زردی برگ‌ها و پوسیدگی طوقه می‌شود. رطوبت نسبی ۶۰ تا ۸۰ درصد محیطی ایده‌آل برای شادابی بافت مخملی برگ‌ها ایجاد می‌کند. به دلیل پرزدار بودن بافت برگ و احتمال شیوع کپک خاکستری، از غبارپاشی مستقیم روی برگ‌ها خودداری نموده و رطوبت را از طریق دستگاه رطوبت‌ساز اولتراسونیک یا سینی جزیره تأمین فرمایید.

خاک و گلدان

بستر کشت برای اپیشیا (ارقام مختلف) باید ساختاری بسیار سبک، اسیدی ملایم، دارای هوادهی بالا و زهکشی سریع (مشابه خاک بنفشه آفریقایی) داشته باشد. ترکیبی غنی از پیت‌ماس مرغوب، پرلیت دانه‌ریز و متوسط، مقداری خزه اسفاگنوم خردشده و کوکوپیت بستری بی‌نظیر است. گلدان‌های کم‌عمق (کاسه‌ای) با منافذ زهکشی متعدد بهترین گزینه هستند، زیرا سیستم ریشه‌ای اپیشیا افقی و کم‌عمق است.

کوددهی

در فصول بهار و تابستان، هر ۲ تا ۳ هفته یک‌بار از کودهای کامل محلول با فسفر و پتاسیم مناسب (مشابه فرمولاسیون کود بنفشه آفریقایی یا ۱۲-۱۲-۳۶) با یک‌چهارم تا یک‌دوم دوز توصیه‌شده استفاده نمایید. کوددهی باید همواره روی بستر از قبل مرطوب صورت گیرد.

علائم و خطاهای رایج

• لکه‌های قهوه‌ای یا حلقوی زرد روی برگ‌ها: ریختن قطرات آب سرد روی برگ‌های مخملی هنگام آبیاری.
• نرمی، پوسیدگی طوقه و افتادگی ساقه‌ها: آبیاری بیش از حد، خاک سنگین یا سرمای محیطی.
• محو شدن نقش‌ونگار متالیک و دراز شدن ساقه‌ها: کمبود شدید نور محیط.
• خشک و لوله‌ای شدن حاشیه برگ‌ها: رطوبت بسیار پایین محیط یا خشکی مفرط خاک.

نکته سبزواره

برای حفظ فرم متراکم بوته مادری و تسریع در گل‌دهی اپیشیا (ارقام مختلف)، استولون‌ها و شاخه‌های رونده اضافی را به موقع قلمه بگیرید یا در گلدان‌های آویز، ساقه‌ها را بر سطح خاک تثبیت کنید تا بوته‌ای پرپشت و پرگل شکل گیرد.

میزان مصرف آب در اپیشیا (ارقام مختلف) با توجه به تغییرات فصل، شدت نور و میزان رطوبت محیط متغیر است؛ همواره قبل از هر نوبت آبیاری، سطح و عمق خاک را بررسی فرمایید.